“Levy in mass of support”: the role of NGOs in providing assistance to war refugees from Ukraine (research report)
DOI:
https://doi.org/10.15290/eejtr.2025.09.01.09Keywords:
war refugees, NGO's, assistance to refugees, qualitative research, Warmińsko-Mazurskie VoivodeshipAbstract
This paper aims to present selected findings from qualitative research carried out in 2023, which consisted of five individual interviews and one focus group interview conducted with staff of non-governmental organizations (NGOs) and institutions working with refugees from Ukraine in the Warmińsko-Mazurskie Voivodeship. These investigations were primarily concerned with the assessment of the support provided by non-governmental organizations, their strengths, as well as difficulties and limitations of the activities undertaken by NGOs to help war refugees. The results have shown that the role played by NGOs in providing assistance to refugees from Ukraine was impressive, especially considering the scale and the forms of their activities. The staff of NGOs demonstrated efficiency, flexibility and great commitment. The difficulties and limitations affecting their efforts for war refugees stemmed primarily from the absence of relevant regulations based on which they could operate; further obstacles included problematic cooperation with public administration, financial difficulties and other deficits.
Downloads
References
Andrejuk, K. (2023). Rapid Evolution of Refugee Policy in Poland: Russian Invasion of Ukraine as a Focusing Event. Journal of Immigrant & Refugee Studies, 21, 1-15. https://doi.org/10.1080/15562948.2023.2260337.
Babbie, E. (2003). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Baszczak, Ł., Kiełczewska, A., Kukołowicz, P., Wincewicz, A., & Zyzik, R. (2022). Pomoc polskiego społeczeństwa dla uchodźców z Ukrainy. Warszawa: Polski Instytut Ekonomiczny.
Bird, N., Amaglobeli, D. (2022). Policies to Address the Refugee Crisis in Europe Related to Russia’s Invasion of Ukraine, IMF Note 2022/003. International Monetary Fund.
Charycka, B., Bednarek, J., Gumkowska, M. (2024). Kiedy praca w kryzysie staje się codziennością. Lokalne organizacje społeczne wspierające uchodźców w Polsce. Raport z badań 2024. Warszawa: Stowarzyszenie Klon/Jawor.
Chmielewska-Kalińska, I., Dudek, B., & Strzelecki, P. (2022). Sytuacja życiowa i ekonomiczna uchodźców z Ukrainy w Polsce. Raport z badania ankietowego zrealizowanego przez OO NBP.
Chmielewska-Kalińska, I., Dudek, B., & Strzelecki, P. (2023). Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce – wpływ pandemii i wojny na charakter migracji w Polsce. Raport z badania ankietowego. Warszawa: Narodowy Bank Polski.
Czapka, E. (2006). Stereotyp uchodźcy. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Długosz, P. (2023). War trauma and strategies for coping with stress among Ukrainian refugees staying in Poland. Journal of Migration and Health, 8, 1-7. https://doi.org/10.1016/j.jmh.2023.10019.
Długosz, P., Kryvachuk, L., & Izdebska-Długosz, D. (2022). Uchodźcy wojenni z Ukrainy – życie w Polsce i plany na przyszłość. Lublin: Wydawnictwo Academicon.
Dobiás, K., & Homem, F. (2022). EU cities and regions welcoming Ukrainian refugees – mapping multilevel coordination. European Union.
Duszczyk, M., & Kaczmarczyk, P. (2022). Imigranci i uchodźcy wojenni a sytuacja demograficzna Polski. In: M. Budkowski & M. Duszczyk (Eds.), Gościnna Polska 2022+. Jak mądrze wesprzeć Polskę i Polaków w pomocy osobom uciekającym przed wojną w Ukrainie? (pp. 16-29). Warszawa: WISE Europa.
Duszczyk, M., Górny, A., Kaczmarczyk, P., & Kubisiak, A. (2023). War Refugees from Ukraine in Poland – One Year After the Russian Aggression. Socioeconomic Consequences and Challenges. Regional Science Policy & Practice, 14, 181–200. https://doi.org//10.1111/rsp3.12642.
European Commission /EACEA /Eurydice. 2022. Supporting refugee learners from Ukraine in schools in Europe. Eurydice report. Publications Office of the European Union.
Firlit-Fesnak, G. (2022). Działania administracji publicznej wobec uchodźców wojennych z Ukrainy w Polsce – pierwszy miesiąc budowania systemu pomocy. In: Inwazja Rosji na Ukrainę. Społeczeństwo i polityka wobec kryzysu uchodźczego w pierwszym miesiącu wojny (pp. 10-22). Warszawa: Katedra Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego.
Firlit-Fesnak, G. (2023). Budowanie systemu pomocy dla uchodźców wojennych z Ukrainy w Polsce z perspektywy doświadczeń uczestników tego procesu. Studia Politologiczne, 68, 119-137. https://doi.org/10.33896/SPolit.2023.68.7.
Florczak, A. (2003). Uchodźcy w Polsce. Między humanitaryzmem a pragmatyzmem. Toruń: Wydawnictwo „Adam Marszałek”.
Gonçalves, Júnior J., de Amorim, L. M., Neto, M. L. R., Uchida, R. R., de Moura, A. T. M. S., & Lima, N. N. R. (2022). The impact of "the war that drags on" in Ukraine for the health of children and adolescents: Old problems in a new conflict? Child Abuse & Neglect, 128, 1-4. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2022.105602.
GUS (2023). Działalność stowarzyszeń i podobnych organizacji społecznych, fundacji, społecznych podmiotów wyznaniowych, kół gospodyń wiejskich oraz samorządu gospodarczego i zawodowego w 2022 r. wyniki wstępne, 04.02.2025. Retrieved from: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/gospodarka-spoleczna-wolontariat/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor/dzialalnosc-stowarzyszen-i-podobnych-organizacji-spolecznych-fundacji-spolecznych-podmiotow-wyznaniowych-oraz-samorzadu-gospodarczego-i-zawodowego-w-2022-r-wyniki-wstepne,3,10.html.
Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030. Załącznik do uchwały nr 120 Rady Ministrów z dnia 15 października 2024 r., 04.02.2025. Retrieved from: https://www.gov.pl/web/premier/odzyskac-kontrole-zapewnic-bezpieczenstwo---strategia-migracyjna-na-lata-2025---2030.
Kuczyński, P., Latecka, M., & Szczepaniak, I. (2023). Niecodzienność. Doświadczenia NGO-sów i inicjatyw obywatelskich pomagających emigrantom z Ukrainy w pierwszym okresie wojny. Kultura i Społeczeństwo, 3, 65-90. https://doi.org/10.35757/KiS.2023.67.3.3.
Lee, A. C. K., Khaw, F. M., Lindman, A. E. S., & Juszczyk, G. (2023). Ukraine refugee crisis: evolving needs and challenges. Public Health, 217, 41-45. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2023.01.016.
Łukasiewicz, K., Klaus, W. (2018). Migracje uchodźcze. In: M. Lesińska & M. Okólski (Eds.), 25 wykładów o migracjach (pp. 10-22). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Orzechowski, P. (2021). Badania fokusowe jako laboratorium wiedzy o społeczeństwie: zogniskowany wywiad grupowy w społecznościach zróżnicowanych kulturowo. Kraków: NOMOS.
Pawlak, M., & Matusz-Protasiewicz, P. (2015). Organizacje pozarządowe wobec cudzoziemców w Polsce. Trzeci Sektor, 35, 11-21.
Pisaruk, A.V., Shatilo, V. B., Koshel, N.M., Chyzhova, V. P., Pisaruk, L.V., & Ivanov, S. G. (2022). Posttraumatic stress disorder: online poll of people who experienced war stress in Ukraine in 2022. Ageing and Longevity, 3(2), 57-62. https://doi.org/10.47855/jal9020-2022-2.
Rakusa-Suszczewski, M. (2023). Instytucjonalny i społeczny wymiar działania centralnych punktów recepcyjnych na granicy polsko-ukraińskiej. Studia Politologiczne, 68, 158-174. https://doi.org/10.33896/SPolit.2023.68.9.
SIP (Stowarzyszenie Interwencji Prawnej), 10.09.2023. Retrieved from: https://ukraina.interwencjaprawna.pl/mozliwe-sciezki-dzialania-dla-obywateli-panstw-trzecich-innych-niz-ukraina-przebywajacych-w-polsce-na-15-dniowym-zezwoleniu/
Sobierajski, T., Sobestjańska, A., Sopińska, A., & Kuszewska, M. (2022). Sąsiedzka pomoc. Mieszkańcy 12 największych polskich miast o pomocy uchodźcom z Ukrainy. Centrum Analiz i Badań, Unia Metropolii Polskich.
Subocz, E., Sternicka-Kowalska, M., & Głuszak, B. (2024). Sytuacja życiowa uchodźców wojennych z Ukrainy. Badania w województwie warmińsko-mazurskim. Polityka Społeczna, 5-6, 28-36. https://doi.org//10.5604/01.3001.0054.6496.
Urząd Statystyczny (2022). Badanie pilotażowe uchodźców z Ukrainy.
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Dz. U. 2022 poz. 583.
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Dz. U. 2024 poz. 854.
Załuska, M. (1998). Prawne i organizacyjne ramy działania organizacji pozarządowych. In: M. Załuska & J. Boczoń (Eds.), Organizacje pozarządowe w społeczeństwie obywatelskim (pp. 35-71). Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Elżbieta Subocz, Magdalena Sternicka-Kowalska
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
1. The Author declares that he or she has created the written work and holds exclusive and unlimited copyright /both moral and property rights/ and guarantees that no third parties have rights to the work.
2. In the view of the Copyright and Related Rights Act, a work must fulfill the following criterion:
a) be a manifestation of creative work,
b) have an individual character („author’s personal stamp”),
c) have a set form.
3. The Author declares that the text has not been previously published (under the same or different title, or as a part of another publication).
4. The Author allows (grants a non-exclusive license) the publishing house of University of Białystok to use the scholarly text to:
- preserve and multiply by means of any technique; save in a digital form with no limitations as to the manner and form of digital preservation;
- upload online with no limitations as to the place and time of access.
5. The Author grants consent for editorial changes made in the work.
6. The Author grants the University of Białystok rights free of charge for the duration of property copyright with no territory limits. The University has the right to grant sublicenses in the acquired rights.
7. Granting a non-exclusive license allows the Author to preserve their rights and allows other parties to make use of the work according to sublicensing agreement with provisions identical as those of Attribution 4.0 Internacional License (CC BY 4.0), available online at: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/.
8. The Agreement has been concluded for an indefinite period of time.
9. Because of costs born in preparation of the work for publishing, the Parties oblige themselves to act in good faith and refrain from declining to grant licenses.
10. To all matters not settled herein, provisions of the Civil Code and Copyright and Related Rights Act of 1994, February 4 shall apply.
11. All disputes shall be resolved by a court of local jurisdiction for the place of seat of University of Białystok.
